De zondag van een (zondagsschool)kind

Op deze pagina geven we onze visie op de kern van ons werk op zondag. Ook vindt u hier onze visie op de ontwikkelingen rondom kindernevendiensten. We beginnen met het schetsen van een ideaalbeeld. Deze situatietekening laat zien waar we met ouders en verzorgers gezamenlijk aan willen werken.

Daan(8) en Anne(4) zijn al vroeg wakker op deze zondag. Beneden horen ze hun vader al bezig met de voorbereidingen voor het ontbijt. Als ze beneden komen gaan ze eten In het gebed bidt hun vader ook voor de kerkdienst die ze zo samen met elkaar bezoeken. Anne mag deze zondag voor het eerst mee naar de kerk. Gisteren heeft ze nog met haar moeder het prentenboek over de kerk bekeken. Toen heeft moeder Anne verteld wat er allemaal in de kerkdienst gebeurt en waarom ze zelf graag naar de kerk gaat. Na het ontbijt gaan Daan en Anne samen met hun ouders naar de kerk. Kleine Coen(2) brengen ze bij de kinderoppas. De dominee preekt deze zondag over de geschiedenis van Mozes in het biezen mandje.

In de inleiding van de preek betrekt hij ook de kinderen bij deze geschiedenis. Hij stelt een paar vragen aan hen. ‘Hebben jullie ook een klein broertje?’ Anne moet direct aan Coen denken en knikt naar haar moeder. ‘Maar leggen jullie je kleine broertje ook in een mandje in het water?’ Nee, natuurlijk niet, denkt Daan en hij schudt zijn hoofd. Zijn vader geeft hem een knipoog. ‘Nu, luister dan maar goed’, vervolgt de dominee, ‘waarom Mozes wel in een biezen mandje kwam, maar ook hoe hij hier weer uit is gekomen.’
Het valt Anne op dat de vader van haar vriendin Hanneke ook in de kerk is. Hij zit heel aandachtig naar de preek te luisteren ziet ze. Het orgel vindt ze prachtig, zeker als ze Psalm 75 vers 1 zingen. Deze Psalm kent ze al, want die heeft haar moeder haar pas nog geleerd. Enthousiast zingt ze dan ook mee. In haar tasje heeft Anne ook een portemonnee zitten. Die heeft ze van haar oma gehad. Die was zo blij dat Anne naar de kerk zou gaan, dat zij een mooie portemonnee cadeau heeft gegeven. Van haar vader heeft ze 3 munten gehad. Dan wordt de collectezak rondgegeven. En moeder vertelt dat ze het geld nu in de collectezak mag doen. Wat leuk, ze ziet dat ome Pieter in een zwart pak langs komt om haar centjes op te halen. Na de dienst huppelt Anne met haar vader de kerk uit. Wat voelt ze zich al groot. Maar ze heeft ook wel vragen. Ze heeft ook heel veel anderen kinderen en vaders en moeders gezien.

Tijdens het koffiedrinken thuis zegt haar vader dat ze heel stil heeft gezeten. Daan vraagt aan zijn moeder wat nu precies biezen zijn en hoe het komt dat het mandje niet ging zinken. Zijn moeder legt het uit.


‘Kom’, zegt vader (net voor of na het middageten), ‘het is tijd voor de zondagsschool. Ik ga jullie weg brengen. Trek je jas maar aan en neem je zondagsschooltasje mee met het roosterboekje. En vergeet je pen niet, Daan!’ Anne mag sinds haar 4e verjaardag ook mee naar de zondagsschool. Ze heeft al een aantal kleurplaten op zondagsschool gemaakt. Ze heeft ze heel trots aan haar opa laten zien toen hij op bezoek was. Anne zit bij juf Janneke in de klas. Zij was ook in de kerk en zat drie banken voor haar. Daan heeft meester Pieter. Hij is de man van juf Janneke. De juf vraagt welke Psalm die de kinderen ook goed kennen in de kerk is gezongen. Anne hoeft niet lang na te denken: dat is ‘U alleen u loven wij’. Samen met de anderen kinderen zingen de kinderen deze Psalm. Het verhaal van deze zondag gaat over Noach. In het dankgebed bidt juf Janneke ook voor de dominee, die morgen voor een kleine operatie naar het ziekenhuis moet. Als ze buiten komen, ziet Daan zijn moeder al buiten staan wachten. 

Ze staat de praten met de vrouw van de dominee. Anne vertelt spontaan tegen haar moeder dat de juf heeft gebeden voor de dominee, omdat hij naar het ziekenhuis moet. Anne’s moeder glimlacht. Tijdens de maaltijd wordt er nagepraat over het verhaal wat Anne heeft gehoord over Noach. Daan zegt, dat hij in de krant heeft gelezen dat de ark is nagebouwd en dat hij binnenkort is te zien. Anne kijkt verwonderd, reden waarom haar vader uitlegt dat dit niet de ark uit de Bijbel is, maar dat deze door iemand is nagebouwd. Moeder gaat een boek lezen, terwijl vader met de kinderen een spelletje doet. Vanavond zal Daan met zijn vader naar de kerk gaan. Moeder past dan op Anne en Coen.



Wat zegt de Bijbel ervan?
In het Oude Testament waren de kinderen er in de ‘kerkdienst’ (de dienst in de tabernakel en later in de tempel ) en tijdens de verkondiging bij! (zie bijv.

Deuteronomium 29: 10-11 als nadere verklaring: Gij staat heden allen voor het aangezicht des HEEREN, uws Gods: uw hoofden uwer stammen, uw oudsten,
en uw ambtlieden, alle man van Israël; Uw kinderkens, uw vrouwen, en uw vreemdeling, die in het midden van uw leger is, van uw houthouwer tot uw waterputter toe; en Jozua 8:35: Daar was niet een woord van al hetgeen Mozes geboden had, dat Jozua niet overluid las voor de gehele gemeente van Israël, en de vrouwen, en de kleine kinderen, en de vreemdelingen, die in het midden van hen wandelden. Zij horen immers evenals de volwassenen bij het verbond.

Genesis 17:7: En Ik zal mijn verbond oprichten tussen Mij en tussen u, en tussen uw zaad na u in hun geslachten, tot eeuwig verbond, om u te zijn tot een God, en uw zaad na u. Handelingen 2:39: Want u komt de belofte toe, en uw kinderen, en allen, die daar verre zijn, zo velen als er de Heere, onze God, toe roepen zal.

De brieven van onder andere Paulus waren bedoeld om in de eredienst voor te lezen aan de gemeente Kolossenzen 4:16: En wanneer deze zendbrief van u zal gelezen zijn, maakt, dat hij ook in de gemeente der Laodicenzen gelezen worde, en dat ook gij dien leest die uit Laodicea geschreven is.
1 Thessalonicenzen 5:27: Ik bezweer ulieden bij den Heere, dat deze zendbrief al den heiligen broederen gelezen worde
Openbaringen. 2:7: Die oren heeft, die hore wat de Geest tot de Gemeenten zegt. Die overwint, Ik zal hem geven te eten van den boom des levens, die in het midden van het paradijs Gods is.,
11: Die oren heeft, die hore wat de Geest tot de gemeenten zegt. Die overwint, zal van den tweeden dood niet beschadigd worden.
17: Die oren heeft, die hore wat de Geest tot de Gemeenten zegt. Die overwint, Ik zal hem geven te eten van het manna, dat verborgen is, en Ik zal hem geven een witten keursteen, en op den keursteen een nieuwen naam geschreven, welken niemand kent, dan die hem ontvangt.

In bijvoorbeeld Efeze 6:1: Gij kinderen, zijt uw ouderen gehoorzaam in den Heere; want dat is recht en in Kolossenzen 3:20: Gij kinderen, zijt uw ouderen gehoorzaam in alles, want dat is de Heere welbehagelijk richt Paulus zich tot de kinderen. Zij waren dus ook in de eredienst aanwezig.

Algemene Richtinggevers!
• Relatie tussen kerk, gezin en zondagsschool is belangrijk. Ze dienen elkaar te versterken. Napraten over de kerkdienst en zondagsschool is daar een onderdeel van.
• Zondagsschoolwerk is onderdeel van de opbouw van de gemeente en krijgt dus ook aandacht in de kerkdienst.
• Kinderen vanaf 4 jaar bezoeken de zondagsschool totdat zij de leeftijd van 12 jaar bereiken en dan afscheid nemen van de zondagsschool. Bij dit afscheid ontvangen ze bij voorkeur een Bijbel en het dagboek ‘Leven voor Hem’ onder redactie van Ds J. Joppe en Ds. P. Vernooij.
• Zondagsschoolwerk is de ‘leerlijn’, voorbereidend naar de catechese van 12 jaar en ouder.
• Het clubwerk door de weeks wordt daarnaast georganiseerd. Kinderen gaan naar beide onderdelen van het gemeentewerk.
• De morgendienst is meer familiedienst, de avonddienst is in de meeste gemeenten vooral leerdienst.
• Wij zijn geen voorstander van kindernevendiensten (diensten waarbij kinderen tussen de 4-12 jaar in de morgendienst niet of gedeeltelijk niet aanwezig zijn). Op verzoek is ons zondagsschool-materiaal wel beschikbaar.
• Kinderen tot 4 jaar zijn op de crèche. Welke praktische adviezen geven we?

Kerkenraad en predikant
• Gebruik bij de kinderoppas de boeken van Ada Schouten (Die eenvoudigen wijsheid leert) en Laura Zwoferink (Kijk en luister).
• In de morgendienst is er (ook) aandacht voor de kinderen in de leeftijd van 4-12 jaar. (familiedienst en dus geen kindernevendienst)
• Zing als eerste Psalm in de kerkdienst de Psalm die de kinderen op zondagsschool hebben geleerd. In veel plaatsen wordt ook de schoolpsalm gezongen. Als dat zo is, zorg dan voor afstemming met elkaar zodat er een rooster kan worden gemaakt van de Psalmen die de kinderen leren op de (zondags)school.
• Zorg dat er voor kinderen in de kerkdienst boekjes zijn waarin zij de samenvatting van de preek en de gezongen Psalmen kunnen opschrijven.
• Er zijn praktijkvoorbeelden bekend van gemeenten waarbij de zondagsschool tijdens de tweede kerkdienst ’s middags wordt gehouden. Met als resultaat dat ook de bezetting van de avonddienst door de ouders hoger is. Aandachtspunt hierbij is wel de mogelijkheid van de leidinggevenden om twee maal naar de kerk te kunnen gaan. Dit vereist dus plaatselijke maatwerkoplossingen
• Geef in een doopdienst ook aandacht aan de leerroute binnen de gemeente van zondagsschool, kindercatechese en catechese


Ouder(s) en verzorger(s)
• Kinderen tot 4 jaar zijn op de crèche. Zij kunnen ook gebruik maken van materialen van de zondagsscholenbond (kleurplaten e.d.) .
• Kinderen van de zondagsschool van 8 jaar en ouder gaan bij voorkeur ook ’s avonds mee naar de kerk. Als ze 12 jaar zijn is dat normaal.
• Bouw het meegaan naar de kerkdienst rustig op.
• Laat het niet van de mening van het kind afhangen of het wel of niet meegaat naar de kerk en de zondagsschool.
• Stop niet met het meenemen naar de kerk als er al een patroon van meegaan naar de kerk is; het later opnieuw starten van de kerkgang is veel moeilijker.
• Kinderen via een prentenboek goed voorbereiden op 1e kerkgang. ( Bijvoorbeeld:J. Bosch, Wat gebeurt er in de kerk?).
• Uw kinderen krijgen het rooster en verwerkingsboekje mee naar huis, (eventueel in speciale linnentas) zodat u deze thuis ook kunnen inzien. Zo heeft u ook de mogelijkheid om de vragen te bespreken die in de verwerkingsboekjes (A5) staan.

Zondagsschool
• Bespreek met de kerkenraad de mogelijkheid om als eerste Psalm in de kerkdienst te laten zingen de Psalm die de kinderen op zondagsschool hebben geleerd.
• Geef het rooster en de verwerkingsboekjes mee naar huis, (eventueel in speciale linnentas) zodat de ouders deze thuis ook kunnen inzien. Zo hebben ze ook de mogelijkheid de vragen te bespreken die in de verwerkingsboekjes (A5) staan.
• Overweeg om in gesprek te gaan met de kerkenraad om de zondagsschool tijdens de tweede kerkdienst ’s middags te houden.
• In streekgemeenten (met dus meer reistijden) vereist de indeling van de zondag ook de nodige afstemming. Een voorbeeld: de zondagsschool direct aansluitend aan de kerkdienst laten plaats vinden en de ouders gelegenheid geven gezamenlijk koffie te drinken. Juist bij een streekgemeente is versterking van de onderlinge band belangrijk!

 

Gerelateerde producten:

  • B3-1 2017-2018 A4 boekje met bijbelse tekeningen voor het middenbouw rooster (B3) 2017-2018

    In dit boekje zijn tekeningen opgenomen voor de middenbouw vanaf augustus tot december 2018

    Bekijk product.. Bestellen
  • A5 Rooster onderbouw HSV

    A5 Rooster onderbouw in de Herziene Statenvertaling

    Bekijk product.. Bestellen
  • NT-2 Bijbelse A4 posters full colour - NT2 - Gelijkenis van de Zaaier en het Zaad

    Set van 10 verschillende posters uit het Nieuwe Testament

    Bekijk product.. Bestellen
  • B-1 Boekje de schepping plus puzzels

    De schepping en zondeval (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • BN-3 Boekje gelijkenis van de verloren zoon met puzzels

    Boekje gelijkenissen (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • Bouwplaat De Tabernakel

    Bouwplaat (A3)

    Bekijk product.. Bestellen
  • De Molenaartjes

    De Molenaartjes is een verzameling van korte verhalen en prachtig geļllustreerd.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Jaarabonnement Kind & Evangelie

    Allemaal een abonnement op het blad Kind & Evangelie

    Bekijk product.. Bestellen
  • Jaarabonnement Onze Hervormde Zondagsschool

    Maandblad voor allen die betrokken zijn bij het zondagsschoolwerk

    Bekijk product.. Bestellen
  • Geloven in Hem

    Bijbels dagboek 10+. Over gelovigen uit de Bijbel, de Geloofsbelijdenis, de Tien Geboden en het Onze Vader.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Leven voor Hem

    Bijbels dagboek 12+ Dit dagboek wil je helpen nadenken over wat de Bijbel zegt over ons leven van elke dag

    Bekijk product.. Bestellen
  • Wandelen met Hem

    Bijbels dagboek 6+. In dit dagboek gaat het over mensen die met God wandelen.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Zingen van Hem

    Bijbels dagboek 8+ Uit het leven en de psalmen van David

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart Ook wij gaan naar de zondagsschool (Nieuw!)

    Ook wij gaan naar de zondagsschool (wereldwijd)

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart passend bij wervingsboekje voor zondagsschoolkinderen (Nieuw!)

    Uitnodiging speciaal voor jou!

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart passend bij wervingsboekje voor zondagsschoolkinderen -film (Nieuw!)

    Op zondagsschool wordt er zo uit de Bijbel verteld dat je het voor je ogen ziet gebeuren!

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart

    Uitnodiging speciaal voor jou!

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart

    Uitnodiging speciaal voor jou!

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart

    Uitnodiging speciaal voor jou!

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart

    Uitnodiging speciaal voor jou!

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart

    Uitnodiging speciaal voor jou!

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingsposter

    Uitnodiging speciaal voor jou!

    Bekijk product.. Bestellen
  • WB-1 Wervingsboekje voor zondagsschoolkinderen (Nieuw!)

    Prachtig boekje met voorbeeld verhalen in beeld gebracht en wervende teksten (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • WB-2 Wervingsboekje voor zondagsschoolkinderen -film (Nieuw!) Deze uitnodiging is speciaal voor jou!

    Op zondagsschool wordt er zo uit de Bijbel verteld dat je het voor je ogen ziet gebeuren! (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • WB-3 Wervingsboekje voor zondagsschoolkinderen -film (Nieuw!)

    Op zondagsschool wordt er zo uit de Bijbel verteld dat je het voor je ogen ziet gebeuren! (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • WB-4 Wervingsboekje voor zondagsschoolkinderen, Deze uitnodiging is speciaal voor jou!

    Prachtig boekje met voorbeeld verhalen in beeld gebracht en wervende teksten (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • WB-5 Wervingsboekje voor zondagsschoolkinderen, plaatselijk snel toe te passen met een geeltje!

    Prachtig boekje met voorbeeld verhalen in beeld gebracht en wervende teksten (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • Verjaardagskaart

    Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag!  Nu je 5 jaar geworden bent, nodigen wij je uit om naar de zondagsschool te komen.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Verjaardagskaart

    Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag!  Nu je 5 jaar geworden bent, nodigen wij je uit om naar de zondagsschool te komen.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Verjaardagskaart

    Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag!  Nu je 5 jaar geworden bent, nodigen wij je uit om naar de zondagsschool te komen.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Verjaardagskaart

    Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag!  Nu je 5 jaar geworden bent, nodigen wij je uit om naar de zondagsschool te komen.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Verjaardagskaart

    Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag!  Nu je 5 jaar geworden bent, nodigen wij je uit om naar de zondagsschool te komen.

    Bekijk product.. Bestellen
  • Verjaardagskaart

    Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag!  Nu je 5 jaar geworden bent, nodigen wij je uit om naar de zondagsschool te komen.

    Bekijk product.. Bestellen
  • B2-1 A4 boekje met bijbelse tekeningen voor het middenbouw rooster (B2)

    In dit boekje zijn tekeningen opgenomen voor de middenbouw vanaf augustus tot december

    Bekijk product.. Bestellen
  • B2-2 2016-2017 A4 boekje met bijbelse tekeningen voor het middenbouw rooster (B2) 2016-2017

    In dit boekje zijn tekeningen opgenomen voor de middenbouw vanaf Januari-juli 2017

    Bekijk product.. Bestellen
  • B1-1 A4 boekje met bijbelse tekeningen voor het middenbouw rooster (B1)

    In dit boekje zijn tekeningen opgenomen voor de middenbouw vanaf augustus tot december

    Bekijk product.. Bestellen
  • B1-2 A4 boekje met bijbelse tekeningen voor het middenbouw rooster (B1)

    In dit boekje zijn tekeningen opgenomen voor de middenbouw vanaf Januari-juli

    Bekijk product.. Bestellen
  • LCJ Boekje gelijkenis van de verloren zoon met puzzels

    Boekje gelijkenissen (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • LCJ Boekje de schepping plus puzzels

    De schepping en zondeval (A5, full colour, stevig papier)

    Bekijk product.. Bestellen
  • LCJ 2015-2016 A4 boekje met bijbelse tekeningen voor het middenbouw rooster (B1) 2015-2016

    In dit boekje zijn tekeningen opgenomen voor de middenbouw vanaf augustus tot december 2015

    Bekijk product.. Bestellen
  • LCJ 2015-2016 A4 boekje met bijbelse tekeningen voor het middenbouw rooster (B1) 2015-2016

    In dit boekje zijn tekeningen opgenomen voor de middenbouw vanaf Januari-juli 2016

    Bekijk product.. Bestellen
  • Uitnodigingskaart met foto's passend bij bijbelverhaal

    Uitnodiging

    Bekijk product.. Bestellen

Deel deze pagina: